Archive for February 2008


Bilgisayar Destekli Öğretim

February 23rd, 2008 — 10:52pm

Bilgisayar, bireylerle hızla etkileşime girmeyi, çeşitli biçimlerdeki çok sayıda bilgiyi saklayıp işlemeyi ve geniş bir dizi görsel-işitsel girdiyi göstermek için diğer medya araçlarıyla birlikte kullanmayı sağlayabilmektedir. Bilgisayar bu özellikleriyle öğretimde potansiyelini de ortaya koymaktadır. Çeşitli öğretim etkinliklerinde bilgisayarın kullanılması giderek yaygınlaşmaktadır. (Kaya, 1985, Akt., Demirel, 2005, 152).

1830’larda Charles Babbage günümüz bilgisayarlarının yapısına benzeyen ilk bilgisayarı yapmıştır.(Kaya,2002,175) O tarihlerde Charles Babbage’ın icadı yeni bir çağa atılan ilk adım olarak sayılabilir. Dünya tarihinde her bir çağda yaşamış insanların alışkanlıkları birbirinden farklı olmuştur.İnsanlık artık bilgisayar teknolojisindeki gelişim ve internet sayesinde her tür olaya bakış açısını değiştirmiştir.

Bilgisayarlar askeri yöntemleri, sanayilerin üretim sistemlerini ve tabiki eğitim yöntem ve sistemlerini de değiştirmiştir. Kaya’ya göre (2002,177) bilgisayarların eğitim amaçlı olarak ilk kullanımını 1950’li yıllar olarak kabul edebiliriz.

1980’li yıllardan beri bilgisayar donanımı ve yazılımındaki önemli ilerlemeler, (eski bilgisayarlara göre çok daha hızlı işlem yapan İntel işlemcilerin keşfi, Microsoft’un görsel arayüzülü bir işletim sistemi olan Windows’u piyasaya sürmesi) eğitim ve öğretim ortamlarının tasarımını ve sürecini çok değiştirmiştir. Bilgisayarlar eğitim ortamına görsel animasyonlar ve etkileşimlerle çok büyük verimler kazandırmaya başlamıştır.

Demirel’e göre (2005,152) Bilgisayar Destekli Öğretim; bilgisayardan öğretme-öğrenme ve okul yönetimi ile ilgili bütün faliyetlerdir. Bilgisayar öğretim ortamında öğretmenin süreçteki rolünü üstlenecek bir öğe değildir. Yöntemin adından da anlaşılacağı gibi bilgisayar sistemi tamamlayıcı, güçlendirici bir araç olarak sürece dahil olmuştur.

Bilgisayar destekli öğretimin yararları şöyle sıralanabilir.

  • BDÖ öğrencileri sürekli etkin tutar. Öğrenci bilgisayarın üreteceği sorulara yanıt vermesi gerektiğinden, sürekli etkin olmak zorundadır. (Demirel, 2005, 156) Öğrenme sürecinde aktif olan öğrenci çok daha iyi öğrenir.
  • Her öğrenciye kendi öğrenme hızında bir öğrenim sağlar. BDÖ her öğrenciye kendi öğrenme sürecini düzenleme hakkı verir. (Demirel, 2005, 156) Öğrenci keyifli bir gününde daha hızlı öğrenebilirken, moralinin bozuk olduğu bir gün konuları anlamakta zorlanacağı için daha yavaş ilerleyebilir.
  • Her öğrenci öğrendiği konu ile ilgili sorularına yanıt alabilir. Sınıfların kalabalık olması, zamanın sınırlı olması, bireysel farklılıklar nedeniyle öğrenciler soru soramayabilir. BDÖ’de ise öğrenci bilgisayarlarla etkileşim kurarak sorular sorabilmektedir. (Demirel, 2005, 156) Hatta e-posta sistemleri ve internet sayfalarındaki forumlar düşünülecek olursa öğrenci her an sorusunu iletecek bir ortam bulabilmektedir.
  • BDÖ’de bilgisayara kolayca uygulanabilen benzetim tekniği ile gerekli bilgiler sağlanabilmektedir. (Demirel, 2005, 156) Maliyeti çok yüksek olan deneyler yada öğrenim süreci riskli olan davranışların kazanımında bilgisayar similasyonları kullanılır. (radyoaktif deneylerin canlandırılması, pilot eğitimleri gibi…)
  • BDÖ’de öğretmenden öğretmene değişen öğretimin niteliği oldukça yüksek düzeylere çıkarılabilir. (Demirel, 2005, 156) Öğretmenler tecrübeleri arttıkça daha iyi ders anlatmaya başlarlar. Ama bir öğrenci her dersinde tecrübeli bir öğretmenle karşılaşamayabilir. Fakat BDÖ ile hazırlanmış bir materyalde programlı olarak hazırlanmış bir yöntemle eğitim ortamı hazırlanırsa, internet aracılığı ile bütün öğrenciler bu nitelikli
    eğitim ortamına bağlanabilir.
  • BDÖ ile konular daha kısa sürede sistematik olarak öğretilebilir. (Demirel, 2005, 156) Yüz yüze eğitim ortamlarında öğretmenin günlük performansları veya sınıf ortamını etkileyen uyarıcılardan dolayı dikkat toplama süreçleri, öğrenme süresini uzatabilmektedir.
  • BDÖ ile bireysel olarak ilerlemek mümkündür ve öğreten konumundaki yazılım dış uyaranlardan etkilenmez.
  • Kişisel yapısından dolayı potansiyelini ortaya koyamayan öğrenciler BDÖ’de başarılı olabilir. (Demirel, 2005, 156)
  • Öğrenci kendine ait bir kişisel öğrenme ortamında rahatlıkla çalışır. (Demirel, 2005, 156)
  • Öğrenim küçük birimlere kadar indirildiğinden başarı bu birimler üzerinden sınanabilir. (Demirel, 2005, 156)Thorndike’a göre öğrenme, büyük atlamalardan çok küçük sistemli adımlarla meydana gelir. (Senemoğlu, 2005, 132) Doğru davranışlar hemen pekiştirilmeli, yanlış davranışlarda tekrar edilmeden hemen düzeltilmelidir. Bu nedenle öğenciye dönüt verebilmek için düzenli olarak sınama yapmak gerekmektedir. Sınama sonuçlarına göre öğrencinin doğru davranışları pekiştirilip, yanlış davranışları düzeltilmelidir. (Senemoğlu, 2005, 144) BDÖ bu kurama yönelik bir sistemi kolayca sunabilir.
  • BDÖ, öğretmenin dersi tekrar etmesini, ödevleri düzeltmesini vb. görevlerini üzerine alarak, öğretmene öğrencileriyle bireysel olarak ilgilenme fırsatı kazandırır. (Demirel,
    2005, 156)

Öğretmenlerin yapması gereken rutin işler vardır. Bu tür işleri bilgisayarlar öğretmenlerin üzerinden alabilir ve uğraşmak zorunda oldukları şeyler azalan öğretmenler hem kendilerine daha çok zaman ayırıp konu alanı bilgisini daha çok arttırabilir, hem de öğrencilerine ayırdığı zamanın kalitesini arttırabilir. Yukarıda bilgisayar destekli eğitimin pek çok getirisinden bahsettik. Bu çerçevede daha da detaylandırılabilir. Bu maddeleri arttırmak da mümkündür. Yanlız BDÖ’nün kullanımının günümüzde bazı sınırlılıkları vardır.

Bilgisayar Teknolojisi 20 yıllık bir geçmişe sahiptir. Pek çok insan henüz bilgisayarla tanışmamış durumdadır. Özellikle geri kalmış ülkeler ve gelişmekte olan ülkeler henüz bilgisayarı yaşam alanlarına katmamışlardır. Pek çok sektör de insanlar bu yeni teknolojiyi kullanmakta ayak sürümektedir.

Eğitim sektörünün tecrübeli öğretmenleri de bu ayak sürüyenler arasındadır. Haklı olarak alışkanlıklarından vazgeçmek istememektedirler. 20 yıl aynı yöntemle ders anlatmış ve bu yöntemle yüksek bir verim yakalamış bir öğretmen BDÖ sistemi ile ders anlatmayı bir macera olarak görmektedir.

Ayrıca eski öğretmenlerin bilgisayar kullanımını öğrenmeleri için verimli ortamlar tasarlanamaması da öğretmenlerin bilgisayara bir antipati ile bakmasına neden olmuştur.

BDÖ ile ilgili kuramsal açıklamalar ve BDÖ’nün yapabilecekleri ile ilgili öğretmenlere hizmet içi bir eğitim ortamı tasarlanmaması yada buna benzer yapılan çalışmaların verimli olmaması eski öğretmetmenlerin BDÖ’yü ciddiye almamasının sebeplerindendir. Her öğretmenin branş dersi ile ilgili daha önce BDÖ ile hazırlanmış etkinlik örnekleri ile tanıştırılması bakış açısının değişebilmesi için bir alternatif olabilir.

Teknolojinin ve çözümlerinin pahalılığı da sınırlılıklar arasındadır. Çağımızda ekonomi her şeyi etkilemektedir. Okulların BDÖ sistemlerini tam verimle kullanıbilmeleri için gereken paraya sahip olmaması da yöneticilerin başka alternatifleri denemesine sebep olmaktadır.

P.S. Bu yazıyı talha ile hazırladığım tezden aldım.

Comments Off on Bilgisayar Destekli Öğretim | E-Learning


Back to top